Navarra is een gebied van contrasten en de Bardenas is één van de meest radikale zones. Een woestijn in het hartje van het noordelijke schiereiland, een stukje Sahara gevormd door erosie. Het doet denken aan het wilde westen met cowboys die het op moeten nemen tegen de bandiet, in dit geval het beboste noorden.
De Bardenas, met de laaggebieden en kloven, zal zeker indruk op ons maken.
Het hele gebied is aan sterke erosie onderhevig geweest, waardoor mooie rotsvormingen en ravijnen zijn ontstaan. Dit alles wordt extra benadrukt door de hevige winterse regenval en de drukkende hitte in de zomer.
De Bardenas is een plaats waar veel stoffige weggetjes kris kras door elkaar lopen. We raden daarom aan de woestijn te leren kennen met een plattegrond of met iemand die de woestijn goed kent.
Het gebied bestaat uit vier verschillende gedeeltes.
De Bardenas is een indrukwekkend gebied van 415 vierkante kilometer dat tussen de Aragón rivier en de Ebro rivier ligt.
In het centrum liggen de Bardenas Blancas (de witte Bardenas), zo genoemd vanwege het zout en gips. In het zuiden ligt de Bardena Negra (de zwarte Bardenas). Deze lijkt veel op de Monegros in Aragón, gevormd door rode klei en steen. Het noorden is bezet door de hoogvlakte El Plano en het Ferial meer waar veel soorten watervogels te zien zijn. In het oosten ligt de Bardena Verde (de groene Bardena), steppe gebied dat gebruikt wordt om het land te besproeien. Als we van een mooi uitzicht willen genieten kunnen we naar Virgen del Yugo, de Alto de Aguilares, El Paso en het heiligdom van Sancho Abarca.
De meest belangrijke activiteit in dit gebied was gedurende lange tijd de veefokkerij. Herders verplaatsten zich ieder jaar van Roncal, Salazar of ander dorpen naar deze magische plaats. de dag Nu nog zijn overal resten te vinden van de weggetjes, stallen en meertjes gevormd door de herders en hun vee.
Maar er was meer dan vee in de Bardenas. Lang geleden was het een gebied van kastelen. Daar zijn nauwelijks nog resten van te vinden; slechts vier ruines zoals het kasteel van Peñaflor.Een goede raad: ga niet naar de Bardenas in de zomer. De temperatuur loopt dan op tot 37 graden. Als het hard regent is het ook geen goede aanrader want de modder kan serieuze problemen veroorzaken.
Het mannenklooster La Oliva
Het mooie bouwwerk La Oliva was opgericht in de twaalfde eeuw.
Met de steun van het pausdom, de adel en het koninkrijk van Navarra, en dankzij de vele stukken land en de belangrijke bibliotheek die het klooster bezat, werd het halverwege de twaalfde eeuw één van de machtigste mannenkloosters in Navarra. Jaren later begonnen de politieke problemen en vanaf 1835 was het klooster verlaten en vervallen. In 1927 werd het opnieuw bewoond door paters die begonnen met de heropbouw.
De indrukwekkende voorgevel opent haar deuren naar een magische plek, de kerk van Santa Maria, met een gothisch gedeelte en een romaans gedeelte, en gefinancieerd door Sancho IV el Sabio en zijn zoon Sancho VII el Fuerte. De kerk was gebouwd van steen in de twaalfde en dertiende eeuw en bestaat uit drie gedeeltes.
De kerk is op eenvoudige wijze verfraaid, en heeft een primitieve kloosterkamer met mooie kunstwerken die dateert uit de twaalfde eeuw.
Vanuit de kerk hebben we toegang tot een mooie, gothische kloosterkamer uit de veertiende eeuw waar het lijkt of de tijd stil heeft gestaan. Het booggewelf met afbeeldingen van de kruisweg is prachtig. Naast de kerk ligt het bisschoppelijk paleis, gebouwd in de zestiende eeuw en opgeknapt in de achttiende eeuw.
Tegenover de kerk, op de plek waar de moestuin van het mannenklooster ligt, is de kapel van San Jesucristo te zien. Dit is het oudste gedeelte van het klooster.
Het is een goed idee om de zelfgemaakte en zelfverbouwde produkten van het klooster te proberen (heerlijke groenten, smaakvolle rode en rosé wijn en een milde kaas) . Als de gelegenheid zich voordoet breng dan een aantal nachten op het klooster door. Op deze manier kunt u de levenswijze van de paters met hen delen.
Een uiterst goede dag om op het mannenklooster La Oliva door te brengen is net na Pasen, wanneer de Triduo Pascual gevierd wordt. Een indrukwekkende ceremonie met gregoriaans gezang.
Peñalén
Peñalén is indrukwekkend. Dan is er grond, dan is het er niet. De rotsen snijden hun weg naar beneden en in de leegte vormt zich de kloof Barranco del Rey. Peñalén is nog indrukwekkender vanwege de geschiedenis. Hier stierf koning Sancho IV in 1076, de kloof ingeduwd door zijn eigen broers Ermesenda en Ramón. Verhaal van haat, wraak en ambities en de wens van een zekere dood. Als je het niet gelooft, ga dan op de rand staan van waar de koning de kloof in werd geduwd..
Peñalén ligt in de gemeente van Funés. Het is niet altijd alleen maar een kloof geweest. In 1084 lag hier het dorp Peñalén Later, in de vijftiende eeuw werd het dorp Villanueva genoemd. Het verdween uiteindelijk, waarschijnlijk vanwege een overstroming van de Arga rivier dat het dorp verwoestte, en wat de reden was om het opnieuw op te bouwen ver van de rivier oever. Nog later, rond 1400, verdween het dorp voorgoed.
Peñalén ligt op een punt waar twee rivieren bij elkaar komen, de Arga en de Aragón. Het water van de Arga rivier mengt zich met het water van de Aragón rivier en enige kilometers verderop, vlak bij Milagro, vermengt het zich uiteindelijk met de Ebro rivier.
Vanaf dit voorland gevormd door gips en klei, komen we bij een landschap van landbouw; de uitloop van de twee rivieren met daar omheen velden vol graan, wijngaarden en moestuinen. De rivieren veroorzaken erosie van het gips en de klei en deze materialen vallen in blokken naar benden. Hierdoor worden rotswanden en kliffen gevormd, zoals die van Peñalén. In gebieden niet ver hier vandaan bestaan meerder, kleinere rotwanden.
De geur van tijm en rozemarijn is sterk aanwezig. Het is duidelijk dat dit een droog en warm klimaat is. Ook regelmatig te zien rondom Peñalén zijn de herders met hun schapen.
Peñalén kent een rondlopende route van zo'n 13 kilometer, goed aangegeven, die zowel te voet als op de fiets gedaan kan worden en die vaak af wordt gelegd door de inwoners. In de zomer is het erg warm want de wandeling is in de zon. U kunt beter in een andere tijd van het jaar deze route lopen.
Tudela
De hoofdstad van Ribera is beroemd vanwege de landbouw en de historische samenleving van verschillende culturen. Amrus Ibn Yusuf maakte van Tudela een belangrijke stad. De Moslims waren in Tudela van de negende tot de twaalfde eeuw. Na de herverovering in 1119 probeerde koning Alfonso el Batallador een manier te vinden waarop de verschillende culturen met elkaar konden samenleven. Gedurende vier eeuwen ging dit goed. De Joden waren experts in sieraden, huidbewerking, geneeskunde en handel en de Moslims in landbouw, schilder- en loodgieterswerk. Ze leefden vredig samen en het bewijs daarvan zijn de vele beroemde schrijvers, wiskundigen en dokters die uit Tudela afkomstig zijn. Aan dit alles kwam een einde toen de Joden werden verjaagd in 1498. In 1516 ondergingen de Moslims hetzelfde lot.
In het oude gedeelte van de stad zijn de verschillende culturen overal te zien, met name op het Fueros plein. Vier voorgevels met balkons, tegelwerk met wapenschilden en afbeeldingen van stieren; alles wijst op het feit dat hier stierengevechten werden gehouden van 1700 tot 1842. In het centrum staat en kiosk. Van hier uit gaan we naar de kathedraal van Tudela die in 1180 werd gebouwd bovenop de resten van een moskee.
In gothische stijl, met een mooie romaanse kloostergalerij en meerdere kapelletjes. De hoge toren is het embleem van de stad.
Vlakbij de kerk kunnen we historische gebouwen bezoeken, zoals het paleis van Deán, het paleis van de markies van Huarte (barokstijl uit de achttiende eeuw met een indrukwekkende trap en kelders), het Huis van de Graven van Heredia-Spinola en het Almirante huis, een groot herenhuis typisch van Navarra.
![]() |
![]() |