DOEN
- Routes door Navarra | De Ribera |
- Het centrale gedeelte |
- Het centraal - oostelijk | De kloven |
- Roncal-Salazar |
- Roncesvalles-Irati |
- Atlantische Pyreneeën |
- Aralar-Ulzama |
- Tierra Estella |
- Pamplona
Dit is een ontzettend mooi gebied. We laten ons opnieuw verrassen door het groen van het vrij natte Navarra en de charme van de kleine dorpjes met haar veehouders.
In het Aralargebergte vinden we ruige bergtoppen, meer dan 60 hunnebedden en dicht begroeide bossen, dit alles in één gebied.
In de Ulzama is de omgeving wat minder woest en de vlaktes en dalen brengen een gevoel van rust over ons dat niet op veel andere plekken te vinden is.
Om naar ons doel te rijden nemen we de weg naar San Sebastián en Vitoria via de ringbaan, of we nemen de Avenida de Guipúzcoa waar wat minder verkeer rijdt. Beide wegen komen samen in Berriozar. Al na km 17 slaan we links af naar Irurzun, waarbij een para kilometer over de snelweg. Dan over de N131 richting San Sebastián. Zeker weten dat we de Dos Hermanas hebben gezien, tweelingbergen, gescheiden door de weg en de Larraún rivier. Ze liggen precies op een knooppunt van verschillende wegen.
Bij km.-paal 34 nemen we de afslag naar Lekunberri. Hier hebben we een mooi uitzicht op de bergtoppen van de Malloas. We slaan linksaf naar het mannenklooster van San Miguel. We komen nu op een smalle weg waar we héél voorzichtig midden door een prachtig beukenbos rijden. We komen al snel bij het imposante San Miguel de Aralar, een sereen gebouw met een schitterend uitzicht.
Als we terug naar Lekunberri rijden nemen we de afslag N750 en we parkeren de auto in Iribas. Na een wandeling van een half uur komen we bij het beginpunt van de Larraún-en de Aitzarretarivier, aan de voet van een hoge klif. Maar let op: als het geregend heeft is het pad erg modderig.
Eenmaal terug in Pamplona gaan we via Urritza naar Lizaso. Het is een smalle weg omringd door bossen en velden, het sprookjesachtige landschap van Basaburua Mayor dat ons, zonder dat we er erg in hebben, via Erbiti naar de Ulzama vallei brengt.
In het prachtige Lizaso vinden we het eikenbos van Orgi, een prettige picknickplaats van waaruit we een rustige wandeling kunnen maken.
Het gebergte van Aralar
Het gebergte van Aralar is op zich al de moeite van een bezoek waard. Het is een waar schouwspel op onbewolkte dagen, maar ook op eén van de vele mistige dagen die het gebergte kent.
Het gaat om 208 vierkante kilometer rotsachtige bergtoppen en slingerende dalen die tot Guipúzcoa lopen. Twee derde van de bergen horen bij Navarra en de rest is van de aangrenzende provincie. Het Heiligdom van Aralar straalt veel ontzag uit. Sinds de pre-historie hebben er mensen in Aralar geleefd. Het bewijs hiervan zijn de 44 hunnebedden en de menhirs die over het gebied verspreid liggen, de grootste concentratie hunnebedden die in Navarra te vinden is.
Veel wetenschappers hebben deze megalithische bewijzen bestudeerd, evenals de tekeningen en de menselijke overblijfselen die in de massagraven zijn gevonden.
Het regent hier veel maar ondanks dat zijn er nauwelijks beken en stroompjes in het Aralargebergte. De reden hiervoor zijn de vele grotten, met name kalksteen, die honderden spelonken en kleinere grotten vormen en die het water afvoeren dat door de grond wordt opgenomen.
De Larraún rivier, net als de Guadiana rivier, laat zich zien als zij dat wil en verdwijnt uit het zicht wanneer zij dat zo wenst. De Larraún heeft verschillende beginpunten. Als eerste in de vorm van de Aitzarreta stroom, waar ze van een hoge klif naar benden stort, in sommige tijden van het jaar met ontzettend veel water. Dan wordt het water opgevangen in een soort kanaal dat het volgende stuk verandert in een droog terrein, behalve als het zo hard regent dat de grond het water niet op kan nemen. De rivier verdwijnt helemaal op de top van de Legezalde en ontspringt opnieuw in Iribas, met nog meer water dan voorheen.
Op een plek zoals Aralar kunnen we veel sporten beoefenenen; ski, kanoën, speleologie, wandelen, bergbeklimmen of erop uitgaan met de mountainbike. We hebben het voor het kiezen.
Het mannenklooster van Aralar
Hoog in de bergen, op 1235 meter, ligt het Heiligdom van San Miguel de Aralar dat kan pronken met onbegrensde krachten en een schitterende omgeving. Het uitzicht op de 1494 meter hoge berg Beriáin, de San Donato berg, de weg van Araquil 700 meter beneden ons, de bergpas van Oskia, het Urbasa gebergte, de Putretoki rotsen en ver op de achtergrond de Pyreneeën, is adembenemend. Zelfs als het mistig is, iets dat vaak voorkomt in Aralar, is het uitzicht de moeite waard, nóg mysterieuzer en somberder.
Vroeger was het moeilijk om San Miguel te bereiken, er was geen goede weg naar het klooster en te voet duurde het minstens twee uur. Het Heiligdom was de beloning die de uitgeputte bedevaartsgangers ontvingen voor hun klim. Het is zelfs zo dat een kapelaan fel tegen de bouw van de weg was, uit angst dat de bedevaartstocht verloren zou gaan.
Het Heilgdom van San Miguel stamt uit 1074.
Er zijn drie kamers, een kapel uit de twaalfde eeuw waarvan verteld wordt dat zij gebouwd werd op de plaats waar een draak verscheen voor ridder Teodosío de Goñi uit Navarra. Volgens de legende werd de ridder gered door een engel die met het Kruis de draak versloeg en dezelfde engel deed de ridder de boeien af die hij moest dragen omdat hij zijn ouders had vermoord in een aanval van jaloezie.
Het meest waardevolle kunststuk in Aralar is een altaar uit de Middeleeuwen. Het dateert uit de twaalfde eeuw en is uiterst mooi met haar vele kleuren. Het in het oog springend deel is dat van San Miguel, helemaal verzilverd. Hij is de heilige die iedere lente de dorpen in Navarra bezoekt met de wens dat het zal gaan regenen. Hij zegent de mensen, het vee en de velden en wordt met veel eer ontvangen.
Het dal van Ulzama
Het dal van Ulzama lijkt net een schilderij van een kronkelig, groen, zacht en zoet landschap. De bergtoppen zijn niet hoog en agressief, maar vredig. De open vlaktes en groene velden worden afgewisseld door bossen die begroeid zijn met beuken-, eiken-, kastanje -en dennenbomen. De velden worden van elkaar gescheiden door hagen waardoor stukken grond van verschillende grootte en in verschillende kleuren ontstaan. Rondom het dal liggen bergen, vlaktes en bossen, kleine riviertjes, er graast vee in de weiden en de lucht die je hier inademt is vochtig en mild.
De dorpjes zijn klein en mooi. De huizen zijn groot, van steen gebouwd, met overdekte terrassen, mooie grote deuren in de voorgevels en enorme balkons. We willen met name de dorpen Auza en Elzaburu noemen, schitterend midden in het Ulzama dal gelegen.
De dorpen van het natte gedeelte van Navarra leeft men van landbouw en vee, hoewel er steeds meer gewerkt wordt aan de melkindustrie. Ook de keuken van deze streek mag niet vergeten worden.
Om van het mooie uitzicht van deze vallei te genieten kunnen we Elso bezoeken, of naar het uitzichtspunt van Guelbenzu gaan, van waaruit de hele Ulzama vallei te zien is, evenals de Basaburua vallei, tot aan de Malloas en het Aralargebergte.
In Auza, richting Elzaburu, nemen we na amper 100 meter een pad dat ons naar de paardenverblijfplaats van Ulzama brengt, 120 hectaren waar veulens en paarden rondlopen. De bedoeling is in de toekomst volbloed renpaarden van ze te maken. Een authentiek schouwspel.
Dichtbij Lizaso zien we borden die ons de weg wijzen naar het fascinerende recreatiegebied van Orgi. Het gebied met haar wandelpaden in de schaduw van de eikenbomen en vijftig andere soorten bomen is zeker een bezoek waard.
Het eikenbos van Orgi
Heel dicht bij Lizaso, op slechts 30 kilometer van Pamplona, ligt het natuurgebied van Orgi.
Goed uitgerust voor bezoekers, met wandelpaden die door het eikenbos lopen. Hier vinden we 80 hectaren bos, met eikenbomen en 50 andere soorten bomen en planten. Hier nestelen meer dan 40 soorten vogels , zoals de merel en de specht.
Bij aankomst worden we welkom geheten op het informatiepunt waar we de informatieborden kunnen lezen, de auto kunnen parkeren of kunnen picknicken.
Via enkele paden van meer dan twee kilometer kunnen we door het eikenbos van Orgi lopen en genieten van de vrije natuur, zo goed bewaard gebleven in dit gebied. We bevinden ons in een stukje ongerepte natuur waar alles groeit volgens eigen wetten.
Hier zijn geen goed aangelegde paden te vinden en ook geen mooi gebouwde bruggen, maar het is voldoende uitgerust om er doorheen te lopen en de planten en dieren in vrijheid te aanschouwen.
Op deze route is een kleine doolhof van planten gemaakt voor de allerkleinsten. Als laatste is er nog een erg mooi stukje van Orgi waar je niet zo makkelijk kunt komen. Het bevindt zich aan de andere kant van de weg die naar Guelbenzu gaat en het is een herbeplantingsgebied.
We willen er graag op wijzen dat Orgi een interessant programma te bieden heeft aan mensen die gezichtsproblemen hebben. Het gaat om programma's waarin de kans wordt gegeven aan de andere zinstuigen dan de ogen om de natuur te beleven. Vaak gebruiken we niet alle zinstuigen die we hebben om écht te voelen wat er om ons heen gebeurt en over het algemeen zijn we niet in staat honderd procent gebruik te maken van de mogelijkheden die ons lichaam ons biedt. Hier kun je jezelf op de proef stellen.
 |
 |